‘Ik kwalificeer mezelf vaak als omnivoor,
maar ben toch in de eerste plaats historicus,
met een passie voor onderwijs en cultuur.’
Culturele hokjes
Wanneer ik deelneem aan een bijeenkomst en me daar moet introduceren, stel ik me meestal voor als ‘historicus, met een passie voor onderwijs en cultuur’. Ik ben historicus, ik ben gepromoveerd, maar heb dat gedaan als ‘buitenpromovendus’, niet verbonden aan een universiteit. Ik werkte ruim dertig jaar in een niche van de uitgeverswereld: de projectuitgeverij, waar we boeken en boekjes maakten over de meest uiteenlopende onderwerpen in opdracht van derden. Kookboeken, medische boeken, kinderboeken, kunstenboeken, boeken van de maand. Je moest er van alle markten thuis zijn. Musea Het meeste plezier beleefde ik aan [...]
Wie is?
Ik kwalificeer mezelf vaak als omnivoor, maar ben toch in de eerste plaats historicus, met een passie voor onderwijs en cultuur.
Waarom historicus? Omdat de geschiedenis mij de mogelijkheid geeft te reizen in de tijd. Maar ook omdat ik kennis van dat verleden nodig heb om de tijd waarin ik leef te begrijpen, daar zinvol in te kunnen acteren. En vanwaar die passie voor onderwijs en cultuur? Omdat ik ervan overtuigd ben dat onderwijs en cultuur grote infrastructurele betekenis voor onze samenleving hebben.
Lees meer
De Geuzen van de Negentiende Eeuw
In 1992 promoveerde ik bij Hermann von der Dunk op op De Geuzen van de Negentiende Eeuw. Abraham Kuyper en Zuid-Afrika, een studie over de ontwikkeling van de buitenlands politieke opvattingen van de antirevolutionaire voorman Abraham Kuyper, het Nederlands nationalisme van de late negentiende eeuw en de rol daarin van het conflict tussen Boeren en Britten in Zuid-Afrika.
Kunst en cultuur in een verdeelde samenleving
In 2018 fuseerden Kunstbalie en bkkc | brabants kenniscentrum kunst en cultuur tot de nieuwe organisatie Kunstloc Brabant. In de loop van het fusieproces werd mij met enige regelmaat gevraagd: wat drijft je? Dat resulteerde begin 2019 in een essay, ‘Kunst en cultuur in een verdeelde samenleving’.
Ik ben daar sindsdien aan blijven schrijven, met een zich telkens vernieuwende versie als resultaat. Over het neoliberalisme als oorzaak van de steeds voelbaarder maatschappelijke verdeeldheid. Over het gebrek aan politiek draagvlak voor kunst en cultuur. Over autonomie en intrinsieke waarde als misverstand. Over de betekenis van kunst en cultuur voor identiteit, sociale cohesie en welvaart en welzijn. Over het belang van cultuureducatie.
Cultuurbeoefening: een sterk ecosysteem?
Eind 2024 maakten Rijk, provincies en gemeenten bestuurlijke afspraken om zich gezamenlijk in te zetten voor ‘een sterk ecosysteem voor cultuurbeoefening, waarin iedereen de mogelijkheid heeft een leven lang cultuur te beoefenen’, waarbij de cultuur- en erfgoedbeoefenaars centraal worden gesteld en cultuur nadrukkelijk wordt verbonden met sociaal-maatschappelijke opgaven. In het convenant wordt de maatschappelijke betekenis van cultuurbeoefening nadrukkelijk onderstreept: cultuurbeoefening draagt bewezen bij aan persoonlijke ontwikkeling en mentale en fysieke gezondheid. Het verbindt mensen, is het ‘sociale cement’ van onze samenleving. Tegelijkertijd wordt vastgesteld dat ‘het klimaat voor cultuurbeoefening’ ‘onder druk’ staat: de verschillen [...]
Zaanse lente?
Begin maart publiceerde de gemeente Zaanstad de Kunst en Cultuur groeien mee. Uitvoeringsagenda Kunst en Cultuur 2025-2026. Voor iemand als ik, die zich zo langzamerhand had neergelegd bij het gebrek aan serieuze aandacht voor cultuur aan de Zaan en die Zaandam nog vooral waardeerde vanwege de nabijheid van Amsterdam, was het een opmerkelijk document. De agenda is een vervolg op Kunst en Cultuur groeit mee. Uitvoeringsagenda Kunst en Cultuur Zaanstad 2023-2026, maar de toon is een andere. Omdat, voor het eerst, wordt onderkend dat Zaanstad in vergelijking met andere gemeenten – en zeker in [...]
Literatuur, spiegel van de samenleving
In een lezing, ‘Tussen longlist en shortlist’, reflecteerde Sheila Sitalsing, voorzitter van de jury van de Libris-prijs 2025, op stand van de Nederlandse literatuur aan de hand van de 183 romans die voor de prijs waren ingezonden: ‘er is weinig grote wereld in de Nederlandse roman van 2024. […] de introspectie overheerst. Veel zelfreflectie, veel selfcare, veel persoonlijke tragiek, veel familiedynamiek, we vermoeden hier en daar zelfs een familieopstelling. De complexe jeugd in een disfunctioneel gezin blijft een goudmijn voor schrijvers. We hebben vooral heel veel moeilijke vaders leren kennen, gewelddadige vaders, vaders die [...]